Harp

DIY: Reisharp Bouwen! Deel 1: klankkast en schuren

In de zomer van 2013 ontmoette ik tijdens een wandelvakantie door Schotland een gitarist met een reisgitaar, die liedjes zong, pubs af ging, en dagen achtereen op een camping oefende omdat zijn gezin er gek van werd. Wat een vrijheid! Niet lang daarna besloop mij het wilde idee om iets vergelijkbaars te doen met een klein harpje. Wat heb je immers nog meer nodig in het leven dan eten, een slaapplaats, lieve mensen om je heen, en muziek? Maar mijn harp met 38 snaren is altijd veel te groot om mee te nemen. De zoektocht naar een kleine reisharp begon.

1.11DSCF0837

Vereisten: klein, licht, makkelijk te vervoeren, maar ook genoeg snaren en een warme volle klank. Middeleeuwse uitstraling niet onbelangrijk — je bent student Keltisch of je bent het niet.

1.15DSCF0858

Ik had bovendien een niet al te groot budget en dit alles, gecombineerd met een avontuurlijke doe-het-zelf instelling, zorgde ervoor dat ik uitkwam bij de Amerikaanse leverancier Musicmakers en hun kleine Limerick harpje.

Je hebt daar de keuze uit twee houtsoorten: walnoot of kersen. Ik ging voor het warme, blozende kersenhout waarvan de fijnste harpen in de harpwinkel ook gemaakt waren.

Het was spannend een instrument te bestellen dat je nog nooit in het echt gezien, gehoord of gevoeld hebt, en bovendien zelf nog in elkaar moet zetten voordat je dat eindelijk kunt. Maar ik waagde de gok, vanwege de vele reviews die uitzonderlijk lovend waren, in het bijzonder over de kwaliteit van de klank en over de instructies. Aangezien ik wel enthousiast maar niet zo ervaren ben vond ik dat nogal belangrijk.

1.1_DSCF0782_edited

Ik moet zeggen, de service is outstanding. Mijn harppakket raakte verdwaald onderweg bij de post in Nederland en ze stuurden een nieuwe op! Uiteindelijk kwam mijn originele pakket net iets eerder aan, dus moesten de Musicmakers dubbele vervoerskosten maken voor het extra pakket dat weer terug ging.

1.2_DSCF0787_edited

Ondersteund door mijn meer technisch onderlegde vader ging ik enthousiast aan de slag. We hebben wel een paar dingen aangepast: Nederlandse schroeven en spijkers gebruikt, en alle voorgeboorde gaten moesten nog iets breder voorgeboord voordat de schroeven in het harde kersenhout wilden gaan.

1.3edited_P1150713 1.4edited_P1150715

De katten hielpen met het in elkaar lijmen en schroeven van de klankkast. De aansluitingen die het meest gevoelig zijn voor kieren zijn alle randen van het kopstuk, dus die moest er extra voorzichtig aan geplakt worden.

1.5edited_P1150722

Een andere aanpassing die we deden was daarom het extra verstevigen van het kopstuk aan de zijkanten van de klankkast.

1.6edited_P1150726

Het klankbord met voorgeslagen gaatjes voor de snaren. (De spijkers bleken niet nodig te zijn.)

1.7edited_P1150727

Verstevigingslatje erop lijmen.

1.8edited_P1150729

En laten drogen.

Waar we geen foto’s van hebben is het boren van de gaatjes in het klankbord, het inschuiven van de voor- en achterkant van de klankkast, het vastspijkeren daarvan aan de onderkant, het op maat maken van de onderste latjes die de spijkers wegwerken en het opplakken daarvan.

1.9DSCF0834

Maar daarna zag de harp-in-wording er zo uit!

Uiteindelijk kwam de zuil in dat donkere gat steken en daar vastgezet met één schroef.

We deden een spannende aanpassing, namelijk het níet lijmen van het klankbord en het achterplat in de gleuven van de zijkanten terwijl dat wel de instructie is. Spannend, omdat de snaren toch aan het klankbord gaan trekken en daar een behoorlijke spanning op staat. De gleuven waren echter zó strak dat we de randen van de plankjes wat moesten bijschuren om ze er soepel in te kunnen schuiven, dus er was niet eens plek geweest voor lijm.

(Spoiler: na negen maanden met snaren er op houdt het klankbord het nog steeds prima, het staat mooi bol in het midden maar de randen zitten stevig vastgeklemd.)

Met dank voor de technische ondersteuning aan mijn vader Willem!

1.9edited_DSCF0780

Ook van het volgende stadium zijn er weinig foto’s: schuren, schuren, schuren!

1.10DSCF0835

Ik schuurde alles met de hand, eerst 100 grit, daarna 320, en 460 voor het fineer van het klankbord. Iedere ronding en hoek van de harp heb ik daarmee leren kennen, en daardoor is het wel echt mijn harpje geworden.

Deze aansluiting van de hals en de klankkast is trouwens ook weer net zo gevoelig voor kieren, omdat hij rond is en precies onder de goede hoek moet vallen. Het is ook een bijzondere aansluiting omdat er geen schroef of lijm aan te pas komt, alleen een rond scharnier. De kracht en spanning van de snaren trekt de harp in elkaar, en tegelijkertijd kan het hout nog iets werken en meebewegen als het onder spanning komt te staan.

1.12DSCF0844 1.14DSCF0855

Fotoshoot in de tuin met het half-affe harpje! Ik schuurde telkens tussen de bedrijven door af en toe, en zo deed ik er maar liefst acht maanden over. Als je er even voor zou gaan zitten en vol gas geeft kan het in een paar middagen gebeurd zijn.

1.15DSCF08681.17DSCF0890

Ik vond het echter wel een fijn proces om de tijd voor te nemen, en alles gebeurt uiteindelijk op het juiste moment. Toen ik er klaar voor was om het harpje af te maken was ik een ander persoon. Het is niet voor niets dat creatieprocessen zoals een zwangerschap en de seizoenen gestaag verlopen.

1.19DSCF0901 1.20DSCF0940

Op de foto met onze lieve kat die er nu niet meer is <3

1.21DSCF0947 1.22DSCF0949

Dat was deel 1… Negen maanden na de afwerking van het harpje voelt het passend om dit verhaal met de wereld te delen.

Lees hier verder! Het volgende deel: de harp lakken, het installeren van de pinnetjes waar de snaren aan zitten, en de twee delen aan elkaar schroeven!

4 Comments

Leave a Reply