Harp

DIY: Reisharp Bouwen! Deel 2: lakken en pinnetjes

Nadat de klankkast van mijn kleine reisharp in elkaar was gezet en het hout glad en zacht en aaibaar geschuurd was (daarover kun je meer lezen hier in de eerste post) kwam er een nieuwe uitdaging. Want wat smeer je op een harp: lak of olie of beits en wat voor soort dan? En ga je die pinnetjes er dan met een hamer in timmeren?

2.11P1180410

Foto’s in deze blogpost met dank aan Rianne Wildmann.

Ik sprak instrumentenbouwers die hun producten bewerkten met plantaardige oliën: lijnzaadolie, of notenolie (zoals walnoot of hazelnoot) gaf volgens hen het beste, glanzende resultaat. Zo zou het hout bovendien blijven ademen.

Ik sprak ook mensen die vonden dat ik mijn harpje moest beitsen, want dat zou goed beschermen, maar ik vond zelf dat de kleur en structuur van het hout veel te mooi waren om ergens onder weg te stoppen.

 

2.1P1180319

Houtbewerkers en doe-het-zelvers, waaronder uiteindelijk mijn vader en ik, vonden het nog het beste idee om het harpje te lakken. Blanke lak uiteraard, en het moest wel goed beschermen tegen butsen en beuken. Tijdens het reizen en in allerlei omstandigheden zou het harpje genoeg onverwachts te verduren krijgen!

Daarom hebben we ook gekeken naar botenlak en vloerlak (voor de stevigheid) maar die kunnen van kleur verschieten. We besloten tot meubellak. Onze Praxis had alleen blanke meubellak met eiglans.

2.2P1180325

Waar mijn vader bij het bouwen van de klankkast het grootste deel van het werk deed als vaardige doe-het-zelver, vond ik het bij dit deel veel te leuk om zelf de kwast in handen te hebben! Wel was het bijzonder praktisch om hulp te hebben bij het in de lucht houden van het hout.

2.3P1180329

Alle richeltjes, zo liefdevol geschuurd, kregen ook extra aandacht van de kwast.

2.4P1180336

En dan is het snel werken om alle kanten te bestrijken, de naden mooi te laten overlappen, en geen druppels te laten ontstaan. Het was hoog zomer, dus de lak droogde snel.

2.5P1180339

Wat een betovering toen de lak er op ging! Ineens konden we zien hoe het hout er uit zou zien als het klaar was en hoe het zou glimmen!

We positioneerden de klankkast zó, dat we in deze positie bijna alles konden bereiken. (Behalve de binnenkant, die is niet gelakt.) De onderkant ging apart.

2.6P1180342

2.7P1180344

En…. drogen. We lakten in rondes: eerst de zuil en de onderkant van de klankkast, drogen, dan de hals en de rest van de klankkast, drogen, en herhalen voor een aantal lagen!

2.8P1180402

Toen kwamen de pinnetjes. “Install hardware” stond er in de handleiding, alsof het een computer was. Daar konden wij twee wel mee uit de voeten. Gelukkig was er van alles iets extra.

2.9P1180413

De kleine brugpinnen gingen er eerst op. Hier wordt de snaar langs geleid en vanaf dat contactpunt tot aan de klankkast is het gedeelte dat gaat trillen als ik hem aansla. Deze pinnen kunnen onafhankelijk worden bijgesteld van de stempinnen waar de snaar aan vast zit en bepalen de afstand tussen de trillende snaar en de hals, die liefst redelijk constant is. Daarom worden ze onder andere ook gebruikt om kleine aanpassingen te maken bij het installeren van halvetoonshaakjes.

Een redelijk technisch verhaal, zo leer je nog eens bij over je eigen instrument als je er zelf ééntje bouwt!

2.10P1180407

Nadat ik de brugpinnetjes dus had gesmeerd met een beetje vet, hamerde ik ze er een heel stuk in. Gelukkig pasten ze precies in de door Musicmakers voorgeboorde gaten.

2.11P1180410

Het laatste stuk was preciezer werk en dat kon ik met een imbus en een meethoutje secuur instellen.

2.12P1180406

En het begon steeds meer op een echte harp te lijken!

2.13P1180418

Toen kwamen de stempinnen, met gaatjes erin voor de snaren.

2.14P1180422

Opnieuw: hameren en bijstellen met, dit keer, de stemsleutel!

2.15P1180423

We hadden de smaak te pakken en de pinnen vlogen in de hals voordat de fotografe (mijn moeder) het door had!

2.16P1180430

In de gaatjes van de klankkast kwamen mooie oogjes om de snaren te beschermen.

2.17P1180432

De laatste schroef… Toen kwam alles voor het echie bij elkaar!

2.18P1180433

2.19P1180435

Zo gaat ze worden!

2.20P1180438

Een bijzonder moment: toen was het ineens al bijna een echte harp! Maar nog wel een beetje leeg…

2.21P1180441

Hoewel voor de foto wel praktisch.

Lees hier verder in deel 3! Het volgende deel, waarin de snaren er op gaan en de harp eindelijk mag zingen!

4 Comments

  • Baudy Wiechers

    Wat weer een mooi verhaal Iris. Ik geloof dat je heel anders op een instrument speelt als je alles zelf in handen gehad hebt en ‘gemaakt’ hebt. Wat een secuur werk was dit en wat spat het plezier er van af. Ook een mooi project om samen met je ouders te doen!

  • Bess Franssen

    waar is deel 3? Zitten er ook klepjes bij? En wat kost zo`n bouwpakket? Leuk verhaal!
    Lijkt me inderdaad mooi om je harpje zelf te bouwen.
    Mijn reisharpje is net door een auto overreden en nu zoek ik iets nieuws.
    dank je voor je mooie verhaal

    • Iris

      Een harpje overreden door een auto?! Aiai, wat een tragedie!

      Deel 1 en deel 3 zijn hier en hier te vinden. Het bouwpakket van de Limerick kost 700 dollar, en dan nog shipping en invoerkosten. Je kunt dit model ook kant-en-klaar kopen uit Amerika voor 1100 dollar. Ales bij elkaar niet goedkoop, maar voor een harp in de categorie “zeer betaalbaar” ;)

      Ik had er geen klepjes bij gekocht, maar ik meen dat dat wel mogelijk is. Zelf laat ik er volgende week klepjes op zetten door Jos van Zaane bij de Zingende Snaar. Dat gaat echt een verademing zijn, want hoewel het harpje heerlijk speelt en prachtig klinkt, is het niet altijd gemakkelijk om met andere instrumenten samen te spelen!

      Dankjewel voor je comment Bess, en mijn excuses dat ik het nu pas zie, zo na de vakantie! Laat me weten wat je gaat doen :)

Leave a Reply